पौष २६ गते शनिबार ।
काठमाडौं ।
मधुमेह के हो?
कसरी यो रोगको सरल उपचार आयुर्वेदअनुसार गर्न सकिन्छ ? सुगर रोगको समयमा नै आयुर्वेद औषधी प्रयोग गरे जीवन भर औषधी खानु पर्दैन । निश्यत समय सम्म खाए पछि छोड्न सकिन्छ ।
सुगररोग (मधुमेह )
सुगर रोग भनेको शरीरमा रगतको चिनी (ग्लुकोज)को मात्रा बढिरहने दीर्घकालीन रोग हो । यो प्रायः इन्सुलिन हर्मोनको कमी वा इन्सुलिनले राम्रोसँग काम नगर्नु का कारण हुन्छ । आयुर्वेदमा यसलाई “प्रमेह” भनिन्छ ।
सुगर रोगका कारण
– वंशानुगत कारण
– मोटोपन
– अत्यधिक मिठो/चिल्लो खाना
– शारीरिक गतिविधि कम हुनु
– तनाव
– बढ्दो उमेर
– कफ दोषको वृद्धि
– मेद धातु (चिल्लो तत्त्व) बढी हुनु
– गलत खानपान र जीवनशैली
सुगर रोगका लक्षण
– बारम्बार पिसाब लाग्नु
– धेरै तिर्खा लाग्नु
– धेरै भोक लाग्नु
– तौल घट्नु
– थकान, कमजोरी
– घाउ ढिलो निको हुनु
– आँखा धमिलो देखिनु
– हातखुट्टा झमझमाउन
आयुर्वेदिक उपचार (सहायक उपचार)
(क) आयुर्वेदिक जडीबुटी
गुर्जो (गिलोय) – रक्तशर्करा सन्तुलनमा मद्दत
मेथी दाना – इन्सुलिनको कार्य सुधार
करैले (तीते करेला) – चिनी घटाउन सहयोगी
आमला – पाचन सुधार र प्रतिरोधात्मक शक्ति बढाउने
जामुनको बीउ – परम्परागत रूपमा प्रमेहमा प्रयोग
(ख) खानपान (पथ्य)
– जौ, कोदो, फापर जस्ता अन्न
– हरियो सागसब्जी
– कम नुन, कम चिल्लो
– सेतो चामल, चिनी, मिठाई कम गर्ने
(ग) जीवनशैली
– दैनिक योग र प्राणायाम (जस्तै कपालभाती,
– अनुलोम-विलोम)
– नियमित हिँडडुल/व्यायाम
– तनाव कम गर्ने अभ्यास (ध्यान)
Note :-
– नियमित सुगर जाँच गरिरहनुहोस्
– एलोपेथिक औषधि अचानक बन्द नगर्नुहोस्
– आयुर्वेद र आधुनिक उपचार सन्तुलनमा अपनाउनु उत्तम हुन्छ ।
– औषधी प्रयोग डाक्टर तथा कविराज/ स्वास्थ्य कर्मी को निगरानीमा खानु पर्छ ।
सवितुर खवरका लागि ( कविराज)
